LNV heeft 48 mijoen klaar voor energiesubsidies

Het ministerie van LNV stelt de subsidieregeling Marktintroductie Energie-innovaties (MEI) open van 16 april tot en met 7 juni voor onder meer (semi) gesloten kassen. De regeling Investeringen op het terrein van energiebesparing (IRE) gaat open van 14 mei tot en met 25 mei.

Voor de openstelling van de MEI is 28 miljoen euro beschikbaar. Daarvan is 22,5 miljoen voorzien voor subsidie op investeringen in (semi) gesloten kassen en 5,5 miljoen voor andere energie-innovaties, zoals investeringen in biomassavergisting en –vergassing, energiesystemen op biobrandstoffen, aardwarmteprojecten en alle overige innovaties binnen het programma Kas Als Energiebron. De subsidie bedraagt 40 procent van het investeringsbedrag.

Het gaat nu eens niet om een fiscale maatregel. Daarvan waren er al zo veel dat het voor tuinders steeds lastiger werd om daar nog van te profiteren. Investeren in vernieuwende maar vaak nog niet optimaal renderende bedrijfs­systemen beperkt immers soms jarenlang de fiscale winst. Het voordeel van een subsidie is bovendien dat het geld niet achteraf pas komt.

Haast geboden

De MEI is gericht op het stimuleren en versnellen van de doorontwikkeling van genoemde investeringen. Nadat de pioniers hun baanbrekend werk hebben gedaan, is het voor ondernemers in andere teelten ook nog altijd een waagstuk om aan een (semi) gesloten kas te beginnen. Voorwaarde voor subsidiëring van zo’n (semi) gesloten kas is dat er ten minste 25 procent CO₂-reductie moet worden behaald ten opzichte van de eigen referentiesituatie. Voor de berekening hiervan komt een rekenmodel.

Vanuit het bedrijfsleven is al gesuggereerd dat het budget voor deze openstelling onvoldoende zal blijken te zijn (zie kader). Omdat voor de subsidie op de (semi) gesloten kas het principe geldt ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’, zou hier dus wel eens haast geboden kunnen zijn. Per dag wordt bekeken voor hoeveel euro er is aangevraagd. Tussen de aanvragen die bij LNV binnenkomen op de dag dat het budget wordt overschreden, wordt geloot.

Alleen serieuze aanvragen

Om te voorkomen dat telers alvast subsidie aanvragen ook al zijn hun plannen nog niet vastomlijnd, zijn er extra eisen aan de aanvraag gesteld. Er moet een projectplan bij de aanvraag worden ingediend, waarin de onderdelen van het energiesysteem en hun werking beschreven staan. Ook moet er een onderbouwing van de verwachte CO₂-reductie  worden bijgevoegd. En als voor de bouw een vergunning vereist is, dan moet een bewijs dat die vergunning reeds is aangevraagd bij de aanvraag gevoegd worden.

Om helemaal zeker te weten dat het niet om een pro forma aanvraag gaat, moeten er offertes (nog niet ondertekend!) mee met de aanvraag en een uitleg van de financieringswijze (hoeveel eigen vermogen, hoeveel vreemd vermogen en welke vormen vreemd vermogen). De offertes mogen wél ondertekend worden en de investering voor eigen rekening en risico (toelichting: er is dan nog geen verlening, pas na subsidieverlening weet tuinder of ie de subsidie ook krijgt) in gang gezet als de ontvangstbevestiging van de aanvraag binnen is. Voorafgaand aan de definitieve verlening van de subsidie moeten bovendien daadwerkelijke bankgaranties of andere financieringsbewijzen worden overlegd.

Een beslissing over de verlening van de subsidie wordt uiterlijk acht weken na de sluiting van de openstelling aan de aanvrager bekend gemaakt. Voor het gedeelte van de MEI dat gaat over de (semi) gesloten kas is dat dus acht weken na 7 juni, oftewel 3 augustus.

Beoordelingscommissie

Het budget van het tweede deel van de MEI – de 5,5 miljoen voor andere energie-innovaties – wordt toegekend op tenderbasis. Een beoordelingscommissie bekijkt de ingediende energiesystemen op hun inhoudelijke waarde. De beste projecten krijgen geld. Randvoorwaarde voor deze investeringen is het bereiken van 10 procent CO₂-reductie. In de beoordeling van de projecten wordt gekeken naar CO₂- en energiebesparing, teelttechnisch en economisch perspectief gerelateerd aan potentiële navolgbaarheid en de mate van waardevolle en vernieuwende doorontwikkeling ten opzichte van wat door voorlopers al is gedaan.

Aan de aanvraag worden dezelfde voorwaarden verbonden als hiervoor vermeld. Een beslissing over de verlening van de subsidie wordt bij deze tenderregeling niet acht weken, maar vier maanden na de sluiting van de openstelling aan de aanvrager bekend gemaakt, dus uiterlijk op
8 oktober.

Energie-extensief

Voor de openstelling van de IRE is deze keer 20 miljoen euro beschikbaar. Subsidiabel zijn een eerste en tweede energiescherm, de klimaatcomputer, temperatuurintegratiesoftware, anti-reflectie gecoat kasdek, de warmtebuffer, de condensor op retour en investeringen voor kleine energieclusters (tussen hooguit twee of drie telers). De subsidie bedraagt 25 procent van het investerings­bedrag.

Dit lijstje geldt voor telers die voor hun teelt minder dan 25 kuub gas van normale calorische waarde verbruiken per vierkante meter glasoppervlak. De telers die daar bovenuit komen kunnen ook IRE aanvragen, maar alleen voor het tweede energiescherm, het gecoate kasdek en de investering in kleine energieclusters.

Geld overhevelen

Eind vorig jaar ging de regeling, die zich vooral richt op relatief eenvoudig te behalen energiewinst op energie-extensieve glastuinbouwbedrijven, ook al een keer open. Van de toen beschikbare 6 miljoen werd maar iets meer dan de helft gebruikt, verdeeld over 191 aanvragers. Bottleneck was de eis dat de investering al op 1 april gerealiseerd moest zijn. Met name voor energieschermen en klimaatcomputers werd is wel veelvuldig subsidie aangevraagd.

Omdat telers nu meer tijd hebben om zich voor te bereiden én om de gesubsidieerde investering te realiseren, verwachten LNV én het bedrijfsleven deze keer meer aanvragen. De procedure van toekenning is hetzelfde als bij het deel van de MEI waarbij volgorde van binnenkomst van de aanvragen leidend is. 

Mocht niet al het geld opgaan, dan zijn LNV en de sector overeengekomen dat het geld dat overblijft wordt overgeheveld om een eventuele overtekening van de MEI op te vangen. De regelingen zijn samen met het bedrijfsleven vormgegeven.

De openstellingen maken deel uit van het driejarenplan waarmee LNV de glastuinbouw wil helpen CO₂-uitstoot te verminderen, energie te besparen en minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. Hiervoor is in totaal 109 miljoen euro gereserveerd. De derde regeling in dit plan voor investeringen in grote energienetwerken (waarin ook woonwijken en andersoortige bedrijven betrokken kunnen zijn) is nog niet klaar. LNV is hierover nog in overleg met bedrijfsleven en ook met de provincies.

‘Snel overtekend’

Nico van Ruiten, voorzitter van LTO Glaskracht, verwacht dat de subsidieregeling voor de (semi-) gesloten kas snel overtekend zal zijn. Hij merkt dat de interesse groot is. “In de tomaten- en paprikateelt worden er een paar grote aanvragen voorbereid. Bijvoorbeeld van bedrijven in Agriport A7. ”De interesse is volgens hem groot omdat de subsidie de onrendabele top van de investering weghaalt. “Bovendien besparen telers met deze kassen energie en levert het hen ook opbrengstverhoging op.” Van Ruiten mikt er op dat binnen drie jaar er 700 hectare (semi-)gesloten kassen staan. “Het liefst verspreid over verschillende teelten.” Die spreiding vindt hij belangrijk omdat er dan in verschillende gewassen ervaring vrijkomt met het telen in zo’n kas.